24 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów. Jest to czas refleksji nad bohaterstwem tych, którzy w najciemniejszych czasach niemieckiej okupacji wykazali się niezwykłą odwagą, niosąc pomoc swoim żydowskim sąsiadom – często z narażeniem własnego życia i życia swoich bliskich.
Tego dnia w 1944 roku w Markowej (woj. podkarpackie) Niemcy zamordowali rodzinę Ulmów – Józefa, Wiktorię oraz ich sześcioro dzieci – za ukrywanie ośmiorga Żydów, w tym Saula Goldmana i jego bliskich. Ulmowie, świadomi grożącej im kary śmierci, nie zawahali się udzielić schronienia potrzebującym, płacąc za to najwyższą cenę. Ich heroiczna postawa jest dziś symbolem odwagi i człowieczeństwa.
Wspominając Polaków, którzy podczas niemieckiej okupacji nieśli pomoc Żydom, spoglądamy również w kierunku społeczności Ziemi Wiśnickiej, która do roku 1942 była wspólnotą dwunarodowościową, dwukulturową oraz dwuwyznaniową. Na łamach Wiadomości Wiśnickich wielokrotnie ukazywaliśmy obraz tamtych bolesnych czasów i relacje osób, które mimo zagrożenia zdecydowały się pomóc prześladowanym. Tragiczne wydarzenia lat 1942–1943 doprowadziły do zagłady lokalnej ludności żydowskiej, a ślady ich obecności – synagoga, domy, cmentarz – zostały niemal całkowicie zniszczone.
Dziś oddajemy hołd wszystkim, którzy okazali się silniejsi niż strach i nie pozostali obojętni wobec tragedii swoich sąsiadów. Pamięć o ich heroizmie, jak i o ofiarach Zagłady, jest naszym wspólnym obowiązkiem.
Niech ten dzień będzie przypomnieniem, że człowieczeństwo mierzy się nie tylko wielkimi słowami, ale przede wszystkim odwagą i gotowością do pomocy drugiemu człowiekowi.
